Czy tej zimy zabraknie ciepła w Sosnowcu? Pierwszy raz w historii EC Zagłębie Dąbrowskie zostanie odłączone od sieci.

Czy tej zimy zabraknie ciepła w Sosnowcu - foto

31 sierpnia 2026 r. wygasa umowa, na podstawie której EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. dostarcza ciepło do sieci Tauron Ciepło sp. z o.o. Nowej umowy nadal nie ma. Oznacza to, że od 1 września działające i technicznie przygotowane do dalszej produkcji źródło utraci podstawę prawną do dostarczania ciepła do sieci Tauron Ciepło. 

Dla będzińskiej elektrociepłowni to wydarzenie historyczne. Istniejący od 113 lat zakład jest jednym z kluczowych źródeł ciepła i energii elektrycznej dla Zagłębia Dąbrowskiego, a jego położenie i możliwości wytwórcze mają istotne znaczenie dla bezpieczeństwa cieplnego regionu. Teraz, tuż przed rozpoczęciem kolejnego sezonu grzewczego, zostanie odłączony od systemu. 

Nie chodzi jednak wyłącznie o historię zakładu ani o spór dwóch przedsiębiorstw. Chodzi przede wszystkim o mieszkańców. EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. zgodnie z dotychczasową umową zapewniało na potrzebę sieci ciepłowniczej Tauron Ciepło mocy na poziomie co najmniej 120 – 140 MWt, a dodatkowo stanowiło źródło rezerwowe na wypadek awarii dla innych zakładów jak chociażby Elektrownia Łagisza. 

Co najważniejsze, zagrożenia związane z funkcjonowaniem systemu bez dostaw z ECZD wskazuje w swoich własnych analizach Tauron Ciepło. 

Dlaczego po raz pierwszy w historii elektrociepłownia zostanie odłączona od sieci? 

EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. zainicjowało rozmowy dotyczące dalszej współpracy już w styczniu 2024 r., około dwa i pół roku przed wygaśnięciem obecnej umowy. Wynika to z bezpośredniej korespondencji pomiędzy ECZD a Tauron Ciepło, znajdującej się w dokumentacji Spółki. 31 stycznia 2024 r. ECZD formalnie zaprosiło Tauron Ciepło do rozpoczęcia prac nad nową wieloletnią umową.

Mimo trwających od tego czasu rozmów, kolejnych spotkań i przedstawianych projektów umów do dzisiaj nie doszło do porozumienia. 

ECZD nie mogło zaakceptować narzucanych przez Tauron Ciepło rozwiązań, jak chociażby dalsze istotne ograniczanie zamówionej mocy do 80 MWt, które w ocenie Spółki zagrażały możliwości ekonomicznego funkcjonowania zakładu. Pełnomocnicy ECZD uznali, że działania Tauron Ciepło podejmowane w trakcie negocjacji realizują znamiona czynu nieuczciwej konkurencji w postaci nadużywania pozycji dominującej wobec niezależnego producenta ciepła. 24 sierpnia 2026 r. kancelaria Fieldfisher Stroiński, Szelenbaum i Wspólnicy skierowała w tej sprawie do Tauron Ciepło wezwanie przedprocesowe wzywające do zaprzestania takiej praktyki. Jest to dokument sporządzony na zlecenie ECZD i pozostający bezpośrednio w dokumentacji prawnej Spółki. 

Tauron Ciepło rozpowszechniało również nieprawdzie i naruszające dobre imię ECZD informacje, o których Spółka dowiedziała się dopiero z korespondencji pozyskanej na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej. 

EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. wystąpiło do Urzędu Miejskiego w Sosnowcu o udostępnienie korespondencji dotyczącej Spółki. W odpowiedzi z 12 sierpnia 2026 r., znak WGK.1431.7.2026, Urząd Miejski w Sosnowcu przekazał ECZD dokumenty skierowane wcześniej przez Tauron Ciepło do miasta, w tym pismo nr TC/NP-POP/MN/24/2026 z 2 kwietnia 2026 r. oraz pismo nr TC/NP-POP/MN/70/2026 z 31 lipca 2026 r. 

To właśnie dzięki procedurze dostępu do informacji publicznej ECZD mogło poznać treść komunikacji, którą Tauron Ciepło prowadziło na temat Spółki z przedstawicielami władz. 

W dokumentach tych Tauron Ciepło przedstawiało m.in. tezy, że negocjacje zostały rozpoczęte z jego inicjatywy, ECZD miało je blokować, odstąpić od własnej propozycji nowej umowy, przedstawiać rozwiązania szkodliwe dla mieszkańców, czy blokować planowaną przez Tauron Ciepło inwestycję w nowe źródło gazowe w celu „utrzymania dominującej pozycji w regionie w zakresie wytwarzania ciepła”. Stawiano również zarzut, że sytuacja finansowa ECZD stwarza zagrożenie dla stabilności dostaw czy ryzyko obniżenia parametrów jakościowych ciepła. W korespondencji pojawił się również wątek wniosku Tauron Ciepło o objęcie procesu negocjacyjnego osłoną antykorupcyjną umotywowany rzekomą presją jaka miała być wywierana przez ECZD na Tauron Ciepło. Wszystkie wyżej wymienione zarzuty są krzywdzące, nieprawdziwe i sprzeczne z posiadaną przez Spółkę dokumentacją. 

W związku z ich rozpowszechnianiem EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. skierowało przeciwko Tauron Ciepło do Sądu Okręgowego w Katowicach pozew o ochronę dóbr osobistych. Pozew oraz zgromadzona przez pełnomocników dokumentacja pozostają materiałami prawnymi ECZD. Spółka przedstawia w nich dokumenty dotyczące przebiegu negocjacji i szczegółowo odnosi się do fałszywych twierdzeń rozpowszechnianych przez Tauron Ciepło. 

Należy także podkreślić, że w decydującym momencie rozmów Tauron Ciepło przestało odpowiadać na kolejne próby kontaktu ze strony ECZD. W dniu 17 lipca 2026 r. ECZD skierowało bezpośrednio do Tauron Ciepło pismo nr NB/MB/412/2026 dotyczące dalszych negocjacji i podtrzymało możliwość kontynuowania współpracy. To bezpośrednia korespondencja pomiędzy Spółkami, znajdująca się w dokumentacji ECZD. Tauron Ciepło nie odpowiedziało na to pismo. 

Mając na uwadze bezpieczeństwo cieplne mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego, pomimo opisanej powyżej postawy Tauron Ciepło, ECZD podjęło jeszcze jedną próbę. Tauron Ciepło zostało zaproszone na spotkanie negocjacyjne 26 sierpnia 2026 r. Również to zaproszenie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. 

W tych okolicznościach EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. utraciło zaufanie do możliwości dalszego prowadzenia rozmów wyłącznie w formule dwustronnej. Dalsze negocjacje wymagają udziału niezależnego arbitra. Niezbędne jest również zaangażowanie instytucji publicznych odpowiedzialnych za rynek energii oraz bezpieczeństwo mieszkańców. 

Z pisma Tauron Ciepło wynika, że spółka sama dostrzega zagrożenia dla mieszkańców związane z funkcjonowaniem systemu bez ECZD

To jeden z najważniejszych dokumentów w całej sprawie. 

W dniu 31 lipca 2026 r. Tauron Ciepło skierowało do Prezydenta Sosnowca Arkadiusza Chęcińskiego pismo nr TC/NP-POP/MN/70/2026. Dokument został przekazany również do wiadomości Marszałka Województwa Śląskiego Wojciecha Saługi, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Energii Konrada Wojnarowskiego oraz Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Grzegorza Wrony.

EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. nie otrzymało tego pisma od Tauron Ciepło i nie powołuje się na informacje przekazane Spółce nieoficjalnie. Dokument został pozyskany przez ECZD w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Urząd Miejski w Sosnowcu przekazał go Spółce 12 sierpnia 2026 r. w odpowiedzi na formalny wniosek ECZD. 

I właśnie w tym piśmie Tauron Ciepło przedstawia własną analizę konsekwencji zaprzestania dostaw z ECZD. 

Tauron Ciepło przyznaje, że jeżeli dostawy z ECZD ustaną, a przez kilka kolejnych dni średniodobowa temperatura będzie utrzymywała się poniżej -15°C (jak miało to wielokrotnie miejsce minionej zimy), może dojść do „niedotrzymania standardów jakościowych obsługi odbiorców w części Sosnowca i obniżenia komfortu cieplnego w ich pomieszczeniach.” W praktyce oznacza to, że bez ECZD Tauron Ciepło nie jest wstanie zapewnić bezpieczeństwa energetycznego mieszkańcom Sosnowca, które byłoby niezależne od warunków atmosferycznych. 

Tauron Ciepło wskazuje również, że po zakończeniu dostaw z ECZD pozostałe źródła i sieć będą pracowały pod znacznie większym obciążeniem technologicznym, co może zwiększyć ryzyko wystąpienia awarii. 

Co się stanie, jeśli podczas mrozu dojdzie do awarii? 

Pytanie jest tym bardziej zasadne, że EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. nie było dotychczas wyłącznie źródłem rezerwowym. Elektrociepłownia zabezpieczała moc na poziomie około 120 – 140 MWt, a tylko w minionym sezonie grzewczym dostarczyła do sieci Tauron Ciepło ponad 1 mln GJ ciepła.

Jednocześnie z dokumentacji zgromadzonej przez pełnomocników ECZD i przedstawionej w pozwie przeciwko Tauron Ciepło wynika, że kiedy dochodziło do awarii w Elektrowni Łagisza, Tauron Ciepło dodatkowo zlecało ECZD zasilanie magistrali ciepłowniczej nr 5. W latach 2020–2022 takich przypadków było 22, a w latach 2023–2025 kolejnych 18. 

Oznacza to 40 takich sytuacji w ciągu sześciu lat. 

Dotychczas, kiedy pojawiały się problemy w Elektrowni Łagisza, Tauron Ciepło mogło dodatkowo wykorzystać możliwości ECZD. Po odłączeniu elektrociepłowni takiej możliwości w obecnym modelu nie będzie. 

Dlatego przed sezonem grzewczym trzeba odpowiedzieć na konkretne pytanie: co wydarzy się, jeżeli po 1 września wystąpią niekorzystne warunki atmosferyczne, dojdzie do awarii lub ograniczenia pracy jednego z pozostałych źródeł ciepła? Tym bardziej że możliwość wystąpienia problemów przy bardzo niskich temperaturach oraz wzrost ryzyka awarii opisuje w swojej własnej analizie Tauron Ciepło. 

ECZD nie chce czekać na pierwszy mróz. Zakład pozostanie gotowy do produkcji 

Wygaśnięcie umowy nie oznacza, że EC Zagłębie Dąbrowskie sp. z o.o. rezygnuje z możliwości dalszego zabezpieczania mieszkańców w ciepło. Pomimo braku zawarcia nowej umowy Zarząd Spółki deklaruje utrzymanie urządzeń wytwórczych w stałej gotowości do produkcji ciepła. 

Problemem nie jest zatem techniczna możliwość jego wytwarzania. Problemem pozostaje brak nowej umowy, a tym samym podstawy prawnej do dostarczania ciepła do sieci Tauron Ciepło. 

W zaistniałej sytuacji szukając odpowiedzialnych rozwiązań, niezwłocznie po wygaśnięciu dotychczasowej umowy, Spółka zamierza wystąpić do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego warunków dalszej współpracy pomiędzy stronami. ECZD chce, aby zapisy nowej umowy na dostawy ciepła zostały określone przy udziale niezależnego podmiotu, który uwzględni nie tylko sytuację obu przedsiębiorstw, ale przede wszystkim bezpieczeństwo i interes odbiorców. 

Jednocześnie ECZD w celu niedopuszczenia do powstania zagrożenia stabilności dostaw ciepła dla mieszkańców Sosnowca, wystąpi do Prezesa URE o wydanie postanowienia regulującego zasady dostaw ciepła do sieci na czas trwania postępowania o rozstrzygnięcie sporu. Spółka proponuje rozwiązanie polegające na przedłużeniu obowiązywania dotychczasowej umowy na czas trwania postępowania, mimo że jej obecne warunki nie są dla ECZD optymalne ekonomicznie. W ocenie Spółki bezpieczeństwo mieszkańców i zachowanie ciągłości dostaw ciepła powinny w tym okresie mieć pierwszeństwo przed interesem ekonomicznym obu stron.

Czytaj więcej na TVP3 Katowice